Yaşar Üniversitesi tarafından yürütülen TÜBİTAK destekli araştırmada, 180 Telegram grubundaki 3 milyondan fazla mesaj analiz edilerek dijital ortamlardaki nefret söyleminin temel duygu dağılımları tespit edildi.
SİVAS – 19 Nisan 2026
Yapay Zeka Destekli Veri Analizi
Yaşar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökay Özerim koordinatörlüğünde yürütülen “Yapay Zeka Aracılığıyla Çevrimiçi Sosyal Ağlarda Kötü Niyetli Aktörlerin Profillenmesi ve Tespiti” başlıklı proje kapsamında uluslararası bir çalışma gerçekleştirildi. Türkiye, ABD ve Avrupa merkezli 180 Telegram grubundan elde edilen 3 milyonu aşkın mesaj, yapay zeka modelleri kullanılarak incelendi. Araştırmanın sonuçları, Londra merkezli Migration and Diversity dergisinde yayımlandı.
Mesajlardaki Duygu Dağılımı Oranları
Araştırma verilerine göre, dijital platformlarda yer alan göçmen karşıtı içeriklerde belirli duyguların yoğun olarak kullanıldığı tespit edildi. Analiz edilen mesajlardaki duygu dağılımı istatistikleri şu şekilde kaydedildi:
- Tiksinti: %33,4
- Beklenti ve Kaygı: %33,2
- Öfke: %32,4
Veri setine göre, manipülatif amaçlı olarak sınıflandırılan mesajlarda öfke duygusunun standart mesajlara oranla %10,4 daha fazla kullanıldığı ölçüldü.
“Dijital Medya Okuryazarlığı Artırılmalı”
Araştırma bulgularına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Özerim, Telegram gibi platformların düşük moderasyon ve anonimlik özellikleri nedeniyle “duygusal yankı odaları” işlevi görebildiğini belirtti. Son dönemde Türkiye’deki okullarda yaşanan şiddet olaylarının dijital platformlardaki radikalleşme ortamlarından bağımsız olmadığını ifade eden Özerim, sorunun çözümü konusunda yasaklama veya sansür politikalarının tek başına yetersiz kalabileceğini aktardı. Kalıcı çözüm amacıyla eğitim kurumlarında dijital medya okuryazarlığının artırılması ve gençlere eleştirel analiz becerileri kazandırılması gerektiği vurgulandı.
